Cukier – dobry czy zły?

CUKIER – obiekt największego zainteresowania. Większości kojarzy się jedynie z białym, sypkim proszkiem w cukierniczce, inni szukają go tylko w słodyczach, a Ci szaleni obwiniają za niego tylko warzywa i owoce. A co tak naprawdę kryje się pod produktem, który jedni uważają za truciznę a inni za zbawienie? Bo niewątpliwie stanowi jedno i drugie.

Cukier znamy od urodzenia, jest pierwszym smakiem, który poznajemy w naszym życiu  i faktycznie, trudno nam bez niego żyć. Stąd może powszechne stwierdzenie, że cukier uzależnia. Uważam, że jeżeli cukier miałby uzależniać, to równie dobrze uzależnia nas każdy inny makroelement, dlatego wolę wierzyć, że wcale nie działa bardziej uzależniająco niż heroina( do której cukier często jest porównywany pod względem uzależnienia), zresztą  na ten temat nie ma stosownych badań naukowych, a jedynie domniemania. Zatem umówmy się, żyjemy w realnym świecie i nie wierzymy w bajki, wierzymy w naukę popartą stosownymi dowodami.

Węglowodany proste to takie, które organizm człowieka przyswaja szybko i są one łatwym sposobem na dostarczenie organizmowi odpowiedniej dawki energii. Znajdziemy je między innymi w owocach, sokach, słodyczach, pieczywie i innych wyrobach z białej, oczyszczonej z błonnika, mąki czy w cukierniczce i miodzie. Mają często wysoki indeks glikemiczny, przez co podnoszą wysoko poziom cukru we krwi. Może stać się to zbawienne dla osób chorujących na cukrzycę, którzy wpadli w hipoglikemię i potrzebują dawki cukrów prostych by z tego stanu organizm mógł wyjść. Minusem dla osób zdrowych podczas stosowania węglowodanów prostych jest fakt, że poza czystą formą energii nie dostarczają organizmowi zupełnie nic więcej (oprócz owoców, ale o nich później).

Węglowodany złożone dzielimy na dwucukry, między innymi laktozę dostępną w mleku, za sprawą której poznajemy słodki smak jako pierwszy w naszym życiu (mleko matki, mleko modyfikowane). Do tej grupy należą również między innymi skrobia, glikogen czy  celuloza. Niewątpliwie zaletą węglowodanów złożonych jest u niektórych z nich niższy indeks glikemiczny, dłuższe uczucie sytości oraz zawartość błonnika. W zależności od rodzaju cukru pełni on w naszym organizmie całą gamę różnych ról, ale najważniejsza to dostarczanie energii.

Osławiony złą sławą cukier jest niezbędny naszemu organizmowi do prawidłowego jego funkcjonowania. Oto jego najważniejsze zadania:

  • jest najlepszym źródłem energii dla organizmu, służy do utrzymania stałej temperatury ciała, pracy narządów, daje siłę do pracy fizycznej
  • Glukoza jest niemal wyłącznym źródłem energii dla pracy mózgu
  • Glikogen zmagazynowany w mięśniach jest wykorzystywany jako energia, zużywany podczas pracy i aktywności musi być natychmiast odbudowany
  • Regulują perystaltykę jelit ze względu na zawarty w nich błonnik
  • Biorą udział w budowie błon komórkowych, stanowią materiał budulcowy do wytwarzania elementów strukturalnych czy substancji biologicznie czynnych

I o ile jego dostarczenie jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, o tyle jego ilość w naszej diecie powinna być indywidualnie dopasowana do naszych potrzeb, gdyż nadmiar węglowodanów może przynieść negatywne skutki.

Najbardziej szkodliwą grupą węglowodanów prostych w naszej diecie są słodycze, ciasta, ciastka, soki, napoje gazowane, nektary, czekolada, napoje alkoholowe, pszenne wypieki, fast- foody typu pizza, burgery, sosy, cukier, nadmiar miodu, galaretki, żelki, cukierki, suszone owoce, substancje słodzące (np. syrop glukozowo- fruktozowy). Powyżej wymienione formy węglowodanów prostych w dużych ilościach mogą być szkodliwe dla organizmu i stać się przyczyną nadmiaru masy ciała.

Najważniejsze by pamiętać, że… to dawka czyni truciznę. Jedna łyżeczka cukru białego w ciągu dnia, czy miodu, czy jedno ciastko jeszcze nikogo nie zabiły. Natomiast rzucenie się na opakowanie czekolady, zjedzenie połowy pizzy może stać się przyczyną rozwoju nadwagi czy otyłości. A zatem w głowie każdego z nas powinna na alarm bić lampka z napisem UMIAR.

Dla białego cukru wymyślono całą gamę zamienników. Niektóre będą lepsze dla naszego organizmu, inne nieco gorsze, a zatem które wybrać? Jakie są najlepszy alternatywy dla białego cukru?

  1. SUROWE OWOCE. Często w ciastach typu Brownie, w koktajlach czy owsiankach cukier z powodzeniem można zastąpić bananem, mango lub startym jabłkiem. Dzięki zawartości błonnika oraz witamin czy składników mineralnych, owoce będą wartościową alternatywą dla białego cukru z cukierniczki.
  2. DAKTYLE. Zalane wrzątkiem i zmiksowane na mus mogą stanowić alternatywę dla miodu.
  3. STEWIA Roślina, która podobno jest słodsza od cukru kilkukrotnie. Można ją kupić zarówno suszoną, jak i w proszku. Ma delikatnie metaliczny posmak, który w kawie czy herbacie będzie wyczuwalny, natomiast w ciastkach i ciastach już mniej. Świetnie sprawdza się w ciastach połączenie odrobiny zblendowanych daktyli ze stewią, jako alternatywa dla cukru.
  4. KSYLITOL. Strukturą najbardziej przypomina cukier, jednak pamiętaj! Jego nadmiar może powodować biegunki, dlatego nie nadużywaj go w swojej diecie.
  5. ERYTROL. Niemal bezkaloryczny, o niskim indeksie glikemicznym słodzik, bezpieczny do stosowania nawet dla cukrzyków. Jest nieco mniej słodszy niż cukier, doskonale jednak sprawdza się jako jego zamiennik.

Istnieje wiele zamienników dla cukru, jedne z nich będą korzystniejsze dla organizmu, inne natomiast w nadmiarze będą mogły wyrządzić nawet krzywdę. Nie mniej jednak warto pamiętać, że to dawka czyni truciznę i nawet bardzo niewielka ilość białego cukru w naszej diecie niekoniecznie musi nam zaszkodzić, natomiast nadmiar nawet najlepszego słodzika może być niekorzystna. Złoty środek, w każdej dziedzinie życia, znajduje się tam, gdzie kieruje nami rozsądek.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *